تاریخ 1397/05/07         ساعت 12:27:38     گروه خبری خبر صفحه اصلی

شرکت دمنده بیش از50 سال سابقه فعالیت در عرصه تولیدکننده انواع الکترموتور، الکتروفن و فن‌های خانگی صنعتی و تأسیساتی است فعالیت دارد و از احمد بستانچی بنیان‌گذار و مدیر و مدیرعامل شرکت دمنده به عنوان کهنه سرباز صنعت یاد می‌شود. با توجه به این که بسیاری از صاحب‌نظران محصولات شرکت دمنده را رقیب اصلی کالاهای درجه یک خارجی می‌دانند با مهدی بستانچی، قائم‌مقام مدیرعامل و عضو هیات مدیره به گفت و گو نشستیم تا نظرات وی را در خصوص مشکلات تولید در این سال‌ها بشنویم. متن زیر مشروح این گفت و گوست.
مهدی بستانچی

·       تحلیل شما از وضعیت صنعت کشورمان چیست؟

با توجه به اینکه میزان اهمیتی که به تولید در کشور دادند کم شده است به تبع آن واحدهای تولیدی نیز ضعیف شدند به طوری که اثرات ضعیف شدن واحدهای تولیدی را امروزه مشاهده می‌کنیم.

این واحدهای بزرگی که امروز از آن‌ها یاد می‌کنند و اعلام می‌کنند که تعطیل شده است به یک‌باره به مرز ورشکستگی نرسیده‌اند. بلکه طی یک فرایند حداقل ده تا پانزده ساله این اتفاق افتاده و در این مدت نیز حمایتی از آن‌ها نشده است تا به مرز تعطیلی رسیده‌اند.

فعالیت‌های اقتصادی در کشور ما عمدتاً به دو گروه کشاورزی و صنعتی مربوط می‌شود که من به عنوان یک صنعت گر درخواست دارم از دولت تا تمرکز اصلی را بر موضوع صنعت بگذارد چرا که با توجه به کم آبی و بالا بودن قیمت آن تولید در کشاورزی در اغلب محصولات مقرون به صرفه نیست و با توجه به کم آبی در برخی مناطق مصرف در حوزه باعث کمبود آب معیشتی مردم می‌شود بنابراین طبیعی است که سیاست‌گذاری کلان و درازمدت، رفتن به سمت صنعتی شدن به نفع این کشور هست.

امروزه در بسیاری از کشورها آب مجازی وارد می‌کنند درحالی‌که متأسفانه کشور ما از جمله کشورهایی است که آب مجازی صادر می‌کند؛ مثلاً ما بزرگ‌ترین صادرکننده هندوانه در دنیا هستیم. در واقع هندوانه آب مجازی است که به کشورهای دیگر صادر می‌شود چرا که برای هر کیلو هندوانه بیش از هزینه تمام‌شده آن آب مصرف می‌شود و سپس ما آن را صادر می‌کنیم. پس به همین دلیل لازم است که ما به کشاورزی نیز از منظر صنعتی نگاه کنیم و صنعتی شدن کشاورزی اشتغال‌زایی در این بخش را نیز متحول می‌کند و باید برای آن نیز فکر و برنامه‌ای داشته باشیم.

طی 7 الی 8 سال اخیر کمتر به این موضوع پرداخته‌شده و به بخش صنعت خیلی فشار وارد آمده و در عوض شاهد واردات بی‌رویه به طرق مختلف بودیم. همان طور که از آمارها مشخص است در این مدت شاهد واردات بی‌رویه محصولات و کالاها حتی در برخی مواقع استاندارد آن کالا تدوین نیز نشده بود.

این در حالی است که ما برای صادرات به همان کشورها باید استانداردهای مورد نظر را داشته باشیم این در حالی است که ما هیچ‌گاه از آن‌ها برای واردات کالاها استاندارد و چارچوب خاص تعیین نکرده‌ایم. البته در دو سال اخیر از سوی سازمان استاندارد سخت‌گیری‌هایی برای واردات کالاها نیز شده است اما در گذشته وضع بدین شکل نبود و واردات کالاهای بی‌کیفیت به صنعت ما صدمه زیادی وارد کرد.

·       منظور شما این است که برای واردات کالا استاندارد آن مد نظر نبود؟

 بله. اگر هم نظارتی بر استاندارد کالاهای وارداتی بود سختگیری‌هایی که برای تولیدکنندگان لحاظ می‌شود برای محصولات وارداتی نیست. البته در دولت جدید این سخت‌گیری‌هایی که برای تولیدکنندگان لحاظ می‌شود برای محصولات وارداتی نیست. البته در دولت جدید این سخت‌گیری‌ها برای تولیدکنندگان کمتر شده است، اما با این وجود همچنان وجود دارد. با وجود همه این سخت‌گیری‌ها، ما در شرکت دمنده محصولات جدیدی را تولید کردیم محصولاتی که در حوزه کار آسانسور خیلی پر مصرف بوده و تکنولوژی بالایی دارد. ما قطعات آسانسوری را مشابه نمونه‌های آلمانی تولید کردیم که کیفیت بسیار بالایی دارد. کاربردی و کاملاً مخصوصاً آسانسور است که خوشبختانه به دلیل کیفیت و قیمت مناسب با استقبال  خوبی هم در بازار مواجه شده است.

·       اگر بخواهیم تولید داخل را با محصولات خارجی مقایسه کنیم، شرایط تولید ما چطور است؟

واقعیت این است که صنعت داخلی، پتانسیل بالایی دارد، اما برای به وقوع پیوستن این پتانسیل، طبیعتاً احتیاج به زیرساخت‌ها، کمک‌ها و حمایت‌هایی دارد. ما از نظر تکنولوژی، اگر کشورهای پیشرفته را کنار بگذاریم و با کشورهای همتراز مانند ترکیه مقایسه کنیم به لحاظ کیفیت تفاوتی نداریم اما از منظر حمایت دولت بسیار محروم هستیم. برای تولید و حمایت از تولید لزوماً داشتن دانش فنی و تکنولوژی در یک کشور کافی نیست. شما خودتان بهتر میدانید اگر ما به عنوان یک تولیدکننده بخواهیم یک محصول جدیدی را تولید کنیم، احتیاج به یک سرمایه‌گذاری داریم. باید از بانک با سود 20 درصد وام بگیریم ولی همان تولیدکننده در کشورهای پیشرفته وام‌های2 الی 3 درصد برای تولید، توسعه و رشد محصولاتش اخذ می‌کند. بنابراین طبیعی است که من نتوانم به سمت طراحی محصول جدید حرکتی داشته باشم برای اینکه میزان هزینه‌های تمام‌شده من برای بعد مسائل فروش، بالاست به خصوص اگر نگاه من برای صادرات محصول باش و این اصلاً توجیه‌پذیر نیست.

·       پس به نظر شما این تفاوت سطح حمایت دولت‌ها از تولیدکنندگان عامل عقب‌ماندگی سطح تولید و کیفیت در ایران شده است؟

بله دقیقاً. بسیاری از شرکت‌ها علاقه‌مند هستند که به سمت محصولات و تکنولوژی جدید بروند، ولی احتیاج به سرمایه‌گذاری دارند. سرمایه‌گذاری احتیاج به پول‌های ارزان دارد. در  تمام دنیا به این شرکت‌ها وام با نرخ بهره پایین می‌دهند که بتوانند سرمایه‌گذاری کنند. البته با این رقم‌ها و عددهایی که در ایران وجود دارد اصلاً قابل انجام نیست.

·       تعرفه‌ای که برای واردات قطعات در حوزه آسانسور لحاظ شده، تأثیری در ورود کالاها داشته است؟

واقعیت این است که تعرفه کالا امروز سد خیلی محکمی برای ورود کالاها نیست. علتش هم این است که اکثر کالاهای بی‌کیفیت از کشور چین وارد می‌شود و چینی‌ها در پایین آوردن قیمت فاکتورها یا به قول آن‌ها under invoice  کردن تخصص دارند. خیلی سریع و راحت این کار را می‌کنند. پس طبیعتاً به همان نسبت تعرفه را کاهش می‌دهند و پایین می‌آورند تا بازار ایران را از دست ندهند.

·       به نوعی می‌شود گفت تبلیغات هم د راین موضوع خیلی تأثیر دارد، درحالی‌که اجناس خارجی از این ابزار استفاده می‌کنند اجناس داخلی تبلیغاتی نمی‌کنند؟

دقیقاً جنس‌های داخلی عمدتاً حمایت چندانی ندارند. در حوزه تبلیغات نیز تعرفه برای من و کالای وارداتی یکی است درحالی‌که به دلیل بالا بودن هزینه‌ها قیمت تمام‌شده من بالاتر بوده و توان پرداخت هزینه‌های تبلیغاتی را ندارم اما جنس خارجی به دلیل حمایت‌هایی که شده با قیمت تمام‌شده پایین امکان تبلیغات و برندینگ را دارد و بدین ترتیب محصول تولیدکننده داخلی در بازار نشناخته می‌ماند درحالی‌که اجناس خارجی بهتر مصرفی شده و فروش بهتری نیز دارند بدین ترتیب با وجود تعرفه‌های واردات من به عنوان تولیدکننده داخلی سهم کمتری از بازار دارم.

·       در مورد قطعات آسانسور نیز دامپینگ صورت می‌گیرد یا خیر؟

متأسفانه بحث دامپینگ خیلی مهم است. تا جایی که من اطلاع دارم به دلیل دامپینگ برخی کالاها چند تولیدکننده داخلی زیان ده شده و به تعطیلی کشیده شدند.

·       برخی تولیدکننده‌ای ما اجناس چینی را مونتاژ و به اسم داخل می‌فروشند این موضوع صحت دارد؟

متأسفانه بله. به مرور زمان تعداد این واحدها نیز افزایش می‌یابد. حتی موردی را من سراغ دارم که کالا را از چین وارد کرده و بسته‌بندی آن را تغییر می‌دهد و آن را به اسم جنس ایرانی و تولید ملی می‌فروشد. این کار هیچ کمکی به صنعت ما نمی‌کند، نه باعث پیشرفت می‌شود، نه اشتغال می‌آورد.

بلکه فقط به اسم محصول داخلی می‌فروشند آن هم چرا؟ چون دولت گفته است محصول داخلی بخرید، از این موضوع از بی‌اعتمادی مردم به جنس چینی سو استفاده کرده و نام کالای وارداتی را تغییر داده و به اسم ایرانی می‌فروشند.

·       تحریم‌ها تأثیری در روند تولید ما داشته است؟

نمی‌توان گفت بی‌تأثیر بوده است. به خصوص این موضوع در صنایع هایتک که تولیدکنندگان آن یک سری کشورهای خاص هستند بیشتر بوده که در این زمینه ما بسیار عقب هستیم. در زمان تحریم با عدم ارائه این محصولات به ایران مشکلات بسیاری برای ما به وجود آمد.

·       این موضوع باعث نشد تا تولیدکنندگان ایرانی سمت بومی‌سازی بروند؟

متأسفانه بعضی از محصولات دنیا خاص هستند و با وجود آنکه بسیاری از تولیدکننده‌های داخلی سعی کردند اما موفق به تولید نشدند البته طبیعی هم است چون تولید آن محصولات احتیاج به یک سرمایه‌گذاری سنگین دارد و سرمایه‌گذاری‌های داخلی سنگین دارد و سرمایه‌گذارهای داخلی ما چنین سرمایه‌هایی نداشتند که بخواهد منجر به تولید شود.

شرکت دمنده محصولات جدیدی در حوزه آسانسور تولید کرده است که با تکنولوژی بالا با قطعات مشابه آلمانی رقابت می‌کند.

 

·       نظرتان راجع به فروش کالا با برچسب انرژی چیست؟

این کار خیلی خوبی است. به شرط این که در فروش کالا با برچسب انرژی، در تدوین مقررات و شرایط بر چسب انرژی خیلی دقت شود. ما برچسب انرژی را  بر اساس نوع محصولات می‌دهیم، من یک مثال خیلی ساده بزنم. ما آلان کولر گازی می‌گیریم با برچسب ++A نصب می‌کنیم و در آن سمت کولر آبی با برچسب B یا C داریم تولید می‌کنیم و به بازار می‌دهیم. در یک ظرفیت سرمایشی که این‌ها دارند تولید می‌کنند که برای محیط مناسب هستند، کولر گازی حد اقل دو برابر کولر آبی برق مصرف می‌کند، خوب این چطور است که کولر گازی با برچسب ++A در بازار تبلیغ می‌شود و به فروش می رود، ولی کولر آبی ما با برچسب B یا C در بازار به فروش می رود. خوب این استانداردها یکسان‌سازی نشده است. استاندارد نیامده بگوید، ما برای سرمایشی یک استاندارد تدوین می‌کنیم. آمده برای کولر گازی یک استاندارد گذاشته می‌شود و برای کولر آبی یک استاندارد دیگر وضع کرده است. استاندارد کولر آبی پایین تر است، ولی در واقع چیزی که به کشور فشار می‌آورد و هزینه برایش می‌شود، مصرف برق است، چه طور است که دو برابر آن برق مصرف می‌شود اما، ++A است که نصف آن برق مصرف می‌کند C یاD  است.

واقعیت این است که در این ردیف محصولات تک‌تک استانداردها تدوین می‌شود، ولی اینکه باید یک واحدی از نهاد بالاسری باشد که از بالا این‌ها را ببیند، بررسی کند و بگوید این محصولاتی که شما دارید تولید می‌کنید یا ما می‌گیریم و... چطوری این‌ها را باهم مقایسه کنیم. بعد هم همین‌ها به بازار عرضه و استفاده می‌شود.

البته اگر دقت کنیم می‌بینیم اغلب محصولاتی که گرید ++A دارند وارداتی هستند و ما تولید کولر گازی به آن شکل نداریم. مثلاً در باره کولر گازی می‌گویند که در زمان پیک مصرف کولر گازی 30 درصد مصرف برق صرف مصرف کولر گازی می‌شود که یک عددهای عجیب قریبی می‌شود اما با این حال مصرف آن رو به فزونی است.

·       شما فعالیتی در زمینه کولر گازی نداشتید؟

نه فعلاً فعالیتی نداریم به دلیل بحث‌های حمایتی و سرمایه‌ای تا کنون وارد این عرصه نشدیم . تولید این کالاها احتیاج به سرمایه دارد و طبیعی است که باید صرف داشته باشد، یعنی توجیه اقتصادی داشته باشد ولی با این نرخ بهره‌ها تولید آن مقرون به صرفه نیست.

·       صنعت ما از لحاظ علم و دانش در چه سطحی قرار دارد؟

بستگی به نوع صنعت دارد. در بعضی صنایع خیلی به‌روز هستیم و در بعضی صنایع نه، عقب هستیم و کار نمی‌کنیم، ولی در مجموع راه چاره این است که ما در صنایعی که به‌روز هستیم سرمایه‌گذاری کرده و آن‌ها را تبدیل به مزیت‌های رقابتی برای خودمان کنیم. در تمام دنیا هم همین است.هیچ دلیلی ندارد که ما در کشور در تمام صنایع سرمایه‌گذاری کنیم و روی آن کارکنیم. ما می‌توانیم در صنایعی که مزیت رقابتی داریم کارکنیم. اگر شما کشورهای دیگر را نگاه کنید؛ مثلاً سوئیس به طور مشخص تولید در یک محصول خاص را دنبال می‌کند. حالا ما یکی دو تا کشور صنعتی خاص رو کنار بگذاریم، بقیه این‌طوری است. ایتالیا را به یکسری محصولات خاص می‌شناسند. کشورها عمدتاً به این شکل فعالیت می‌کنند؛ یعنی به سمت آن محصولاتی که در آن‌ها مزیت رقابتی دارند، رفته و سرمایه‌گذاری می‌کنند. منتها باز این موضوع و هدایت سرمایه‌گذاری‌ها به دولت برمی‌گردد. دولت باید این محصولات داخلی کشور را بررسی کند و کار کارشناسی شود و بگوید این محصولات مزیت رقابتی دارد و تولیدکنندگان را به آن سمت هدایت کند طبیعتاً وقتی در آن حوزه‌ای که مزیت دارند، تولید صورت گیرد بازار را هم بهتر می‌توانند به دست‌گیرند.

·       به نظر جنابعالی چالش و موانع اصلی موجود در صنعت چیست؟

چالش‌های اصلی صنعت؛ نخست نرخ بالای بهره بانکی است که واقعاً دارد به صنعت آسیب میزند و دوم واردات بی‌رویه محصولات است و نظارت و کنترل دقیقی بر کیفیت محصولات وارداتی در این صنعت نیست و این دو خیلی به صنعت آسیب می‌زنند.

 
منتشر شده در مجله اتحادیه صنف آسانسور و الکترومکانیک 
نظرات کاربران
نظر شما
نام :
ایمیل :
نظرات کاربران :
لطفاً کد امنیتی که در عکس نشان داده شده، را وارد کنید کد امنیتی :