تابلو برق صنعتی محفظه ای در هر ساختمان است که درون آن تجهیزات، قطعات کنترل و تغذیه تجهیزات برقی نصب میشود و از آن ها در برابر عوامل محیطی محافظت میکند و از بروز حوادث احتمالی مثل برق گرفتگی جلوگیری میکند. تابلو برق هسته هر سیستم الکتریکی است، یک رکن اساسی است که توزیع برق در سراسر یک ساختمان یا تأسیسات را مدیریت می کند. در این مقاله، به این می پردازیم که تابلو برق چیست، وجود آن چه اهمیتی دارد و انواع مختلف آن که برای رفع نیازهای مختلف وجود دارد را بررسی میکنیم.
نقش و اهمیت تابلو برق
تابلو برق گاها به نام تابلوی قطع کننده مدار یا تابلوی توزیع هم شناخته می شود و به عنوان مرکز توزیع برق در ساختمان یا محیطهای مسکونی، تجاری و صنعتی عمل می کند.
وظیفه اصلی آن دریافت برق از تامین کننده برق و سپس توزیع آن به تجهیزات و مدارهای مختلف داخل ساختمان است. این توزیع تضمین می کند که برق به طور ایمن و بهینه به وسایل برقی،پریزها، لوازم خانگی، صنعتی و سایر دستگاهها میرسد.
انواع تابلو برق
تابلو برق بر اساس موارد مختلفی دسته بندی های گوناگونی میشود که در ادامه به بررسی آن ها میپردازیم.
انواع تابلو برق از نظر ساختار
تابلو برق Metal Enclosed: این نوع از تابلو برق ها دارای یک پوشش یا محفظه فلزی است و اتصال به زمین دارد. در داخل این محفظه فلزی تمام تجهیزات و قطعات فلزی نصب میشود. این مدل تابلو برق دو زیر مجموعه دارد، تابلو برق Compartment Type و تابلو برق Metal Clad که تفاوت آن ها در این است که در داخل مدل تابلو برق اول محفظه های جدا از هم وجود دارد تا در صورت بروز خطا در یک محفظه سایر بخش ها آسیب نبینند اما در مدل دوم محفظه ها از هم جدا نیستند و به هم متصل هستند.
تابلو برق کشویی یا Withdrawable : این تابلو برق ایمنی بالایی دارد و کارایی و نگهداری راحت تری نیز دارد و اکثرا برای کنترل موتورها به کار میرود.
تابلو برق Rack : این نوع تابلو برق به صورت قفسه ساخته میشود و محفظه های کنترل، اندازه گیری، مخابراتی و الکترونیکی در آن قرار میگیرند.
تابلو برق Swing : این نوع تابلو برق از نوع تابلو برق Rack است و تفاوت آن در این است که درب شیشه ای متحرک دارد و تجهیزات از پشت درب مشخصاند و به همین دلیل این تابلو برق قیمت بالاتری دارد.
انواع تابلو برق از نظر ولتاژ
تابلو برق صنعتی از نظر ولتاژ به سه دسته تقسیم میشود که در ادامه آنها را بررسی میکنیم.
تابلو برق فشار ضعیف : تابلو برق فشار ضعیف یا LV، ولتاژ این نوع تابلو برق صنعتی کمتر از ۱۰۰۰ ولت است و شامل تجهیزات قطع و وصل فشار ضعیف، تجهیزات کنترلی، اندازهگیری، حفاظتی و تنظیم کننده است.
تابلو برق فشار متوسط : تابلو برق فشار متوسط یا MV، ولتاژ این نوع از تابلو برق ها از ۱۰۰۰ تا ۳۶۰۰۰ ولت است و شامل کلید، کنتاکتور فشار متوسط، رله، باسبار، لوازم اندازهگیری، تجهیزات کنترلی است.
تابلو برق فشار قوی : تابلو برق فشار قوی یا HV، ولتاژ این نوع از تابلو برق ها از ۳۶ تا ۴۰۰ کیلو ولت است. این نوع تابلو برق صنعتی شامل کلیدهای جداکننده زمین، کلیدهای قدرت، کلید قطع بار، ترانسفورماتورهای اندازه گیری ولتاژ و جریان، کنتاکتورهای فشار قوی است، علاوه بر این تجهیزات برای کاهش دمای تابلو از سیستم تهویه (کولر گازی) و برای جلوگیری از ایجاد جرقه در کلید های قدرت از گاز SF6 نیز استفاده میشود.
انواع تابلو برق از نظر جنس بدنه
تابلو برق صنعتی فولاد ضد زنگ و فولاد کربن : این نوع تابلو برق صنعتی مقاومت بالایی در برابر ضربه، شرایط آب و هوایی،رطوبت و مواد شیمیایی دارد و به همین علت یکی از پر کاربرد ترین انواع تابلو برق صنعتی است.
تابلو برق صنعتی آلومینیومی : تابلو برق صنعتی با بدنه آلومینیومی از تداخلات الکترومغناطیسی جلوگیری میکند، مقاومت بالایی در برابر رطوبت، ضربه و مواد شیمیایی دارد و سبک بودن آن مورد استقبال قرار میگیرد.
تابلو برق صنعتی پلی کربنات : این نوع تابلو برق مقاوم، سبک، عایق و نارساناست و فقط در برابر مواد پاک کننده حساس است.
تابلو برق صنعتی فایبر گلاس : این نوع تابلو برق در برابر حرارت، رطوبت و مواد شیمیایی مقاوم است ، هزینه مناسب تری دارد و گزینه خوبی برای خرید است.
تجهیزات داخلی تابلو برق صنعتی چیست؟
یک تابلو برق صنعتی ، شامل تجهیزات داخلی زیادی است که در جهت تامین و حفاظت از سیستم الکتریکی فعال هستند از جمله مهم ترین آن ها میتوان به موارد زیر اشاره کرد :
بدنه : همانطور که قبل تر به آن اشاره شد بدنه تابلو برق صنعتی از جنس های مختلفی ساخته میشود و بدنه تمام تجهیزات را در بر میگیرد.
کلیدهای MCCB یا قدرت : کلید قدرت در تابلو برق صنعتی جریان را در هر شرایط قطع و وصل میکند.
کنتاکتور و رله : وظیفه هر دو در تابلو برق صنعتی قطع و وصل مدار است و ساختار بسیار شبیه به همی دارند اما کنتاکتورها عموما در دستگاه هایی که نیازمند ولتاژ و جریان بالایی است استفاده میشود.
فیوز : فیوز ها قطعات الکتریکی هستند که در شرایط غیر عادی مثل اتصال کوتاه و وجود اضافه جریان به طور خودکار جریان را قطع میکنند. هنگام افزایش جریان با افزایش دما (بالاتر از آستانه تحمل) نوار فلزی ای که به صورت سری با مدار قرار دارد ذوب میشود و اتصال مدار را قطع میکند.
سیستم های کنترل کننده PLC : به کمک PLC ها فرایندهای در حال انجام کنترل و مدیریت میشوند.
ترانسفورماتور جریان CT : این ترانس ها برای اندازه گیری و محافظت استفاده میشوند و جریان های بزرگ را به جریان های کوچکتر و مناسب با تجهیزات تبدیل میکنند.
ترانسفورماتور ولتاژ PT : این ترانس ها ولتاژ هایی که دامنه زیادی دارند را به ولتاژ هایی قابل اندازه گیری با دستگاه های اندازه گیری فشار ضعیف تبدیل میکند.
سافت استارتر : استفاده از سافت استارترها در مواقعی است که قطعات جریان راه اندازی بالایی دارند مثلا در موتورهای الکتریکی چون احتمال آسیب به موتور وجود دارد نمیتوان آنها را مستقیما راه اندازی کرد.
در انتخاب تابلو برق مناسب به چه نکاتی باید توجه کرد؟
انتخاب تابلو برق مناسب در ساختمان اهمیت بالایی دارد تا توزیع ایمن و کارآمد برق را در ساختمان تضمین کند. در انتخاب تابلو برق نکاتی وجود دارد که باید به آ ن ها توجه شود، در ادامه این نکات را بررسی میکنیم :
برق : ظرفیت تابلو برق صنعتی را متناسب با برق مورد نیاز ساختمان انتخاب کنید، ساختمان های مختلف مثل ساختمان های مسکونی، صنعتی یا تجاری ظرفیت برق مورد نیاز متفاوتی دارند.
توجه به آینده : اگر امکان دارد ساختمان شما در آینده توسعه پیدا کند تابلو برق صنعتی ای انتخاب کنید که امکان توسعه تجهیزات داشته باشد.
توجه به نکات ایمنی : در انتخاب تابلو برق صنعتی به وجود قطع کننده های مدار مثل قطع کننده مدار خطای زمین و قطع کننده مدار خطای قوس الکتریکی توجه کنید. از دیگر نکات الزامی توجه به نکات ایمنی و رعایت قوانین برق هنگام نصب تابلو برق است.
جمع بندی تابلو برق صنعتی
تابلو برق صنعتی هسته هر سیستم الکتریکی است، یک عنصر اساسی است که توزیع برق را در سراسر شبکه مدیریت میکند. تابلو برق انواع مختلفی دارد و در انواع ساختمان های مسکونی، تجاری، صنعتی و تاسیسات ها کاربرد دارد.
برای انتخاب تابلو برق صنعتی باید به نکات مختلفی توجه شود کارشناسان ما در گروه صنعتی بستانچی آماده مشاوره برای انتخاب مناسب ترین تابلو برق به شما هستند، برای مشاوره و خرید تابلو برق صنعتی با مشاوران ما در ارتباط باشید.




