فنهای صنعتی یکی از اصلیترین و آشناترین تجهیزات کارگاهها و محیطهای مختلف است که در تازهسازی هوا و خارج کردن آلودگیهای مختلف نقش دارند. فن سانتریفیوژ و آکسیال از رایجترین این فنها هستند و تفاوت میان آنها تا حد بسیاری در رابطه با کاربرد است. در ادامه به بررسی کامل تفاوت فن سانتریفیوژ و آکسیال میپردازیم و هریک را بهطورکامل معرفی میکنیم، پس تا انتهای این مقاله از گروه صنعتی بستانچی با ما همراه باشید.
فن سانتریفیوژ چیست؟
اما به راستی فن سانتریفیوژ چیست؟ فن گریز از مرکز که با نام فن سانتریفیوژ معرفی و شناخته میشود، از آشناترین انواع فن صنعتی است که شکل درامی دارد. چرخ این فن از یک توپی تشکیل شده است که تعدادی تیغه فن به آن اتصال دارد. پرههای فن در توپی به دو روش انحنای جلو یا منحنی رو به عقب قابل جایگذاری است. در فن سانتریفیوژ جریان هوا یا گازها از کنار چرخ فن وارد میشوند و بصورت ۹۰ درجه میچرخند تا به این ترتیب هنگام عبور از روی پرههای فن و خارج شدن، شتابدار شوند. لازم به ذکر است که این گروه از فنها برای افزایش حجم جریان هوا از انرژی جنبشی پروانهها کمک میگیرند.مهمترین ویژگیهای فن سانتریفیوژ
مهمترین تفاوت فن آکسیال و سانتریفیوژ در ویژگیهای آنها است. این دو فن صنعتی همانند دیگر فنهای صنعتی ویژگیها و مشخصات مختلفی دارند. بهطورکلی مهمترین و آشناترین ویژگیهای فن سانتریفیوژ عبارت است از: • قدرت بسیار بالا • شکل دایرهای • تامین جریان هوا با فشار بالا • خنکسازی تهویه • قابلیت اطمینان و سازگاری بسیار بالا • صدای خروجی کم • قابلیت جابجایی گاز و هوا • طول عمر بالا در صورت سرویس و تمیزکاری دقیق • قابل استفاده در محیطهای صنعتی خشن و شرایط سختکاربردهای فن سانتریفیوژ
امروزه از این فن در صنایع مختلف کمک گرفته میشود که مهمترین و رایجترین کاربردهای فن سانتریفیوژ عبارت است از: • موتورهای خودرو • کورههای صنعتی • نوار نقالههای صنعتی • فنهای غبارگیر و گازگیر • سیستمهای تهویه مطبوع • دستگاههای تصفیه هوا و کنترل آلودگی • فیلترهای بک فلاشینگ یا خود تمیزشونده • بوسترهای گاز جهت جابهجایی گاز پرفشار یا افزایش فشار گاز • گرمایش، تهویه و سرمایش یعنی سیستمهای تهویه ساختمان • هواکشهای بستر سیال • استفاده بهعنوان خشککنهای با ظرفیت بالافن آکسیال چیست؟
حال به سراغ این پرسش میرویم که فن آکسیال چیست؟ هواکش آکسیال نوعی دستگاه تهویه است که هوا داخل آن بصورت موازی با محور پروانه در جریان است. جالب است بدانید که راندمان این گروه از فنها ۷۰ تا ۸۰ درصد و در برخی مواقع حتی ۹۰ درصد است. این نوع فن با توجه به نوع طراحی انواع مختلفی دارد که از مهمترین آنها میتوان به فن آکسیال پروانهای یا فن ملخی، فن آکسیال پرهای و فن آکسیال لولهای یا اگزاست فن کانالی اشاره کرد. البته فن آکسیال از لحاظ هوادهی و انتقال جریان هوا نیز به دو گروه فن آکسیال کانالی خمیده به جلو و فن آکسیال کانالی خمیده به عقب تقسیم میشود.مهمترین ویژگیهای فن آکسیال
بهطورکلی مهمترین مشخصات فن آکسیال عبارت است از: • دارای ساختار ساده • طراحی و تولید در قدرتها و اندازههای مختلف • مناسب برای محیطهای دارای گرد و غبار کم یا شرایطی که هواکشها باید در ارتفاع نصب شوند. • هزینه مقرون به صرفه و کم • نگهداری آسان • نصب و بکارگیری ساده • مجهز به ویژگیهای کنترلی مختلف ازجمله کنترل سرعت و کنترل میزان برق مصرفی • کم بودن مصرف • زیست دوست بودن و سازگاری با محیط زیستکاربردهای فن آکسیال
از مهمترین کاربردهای فن آکسیال میتوان به استفاده در تونلها، استفاده در کانالها، استفاده در پارکینگهای طبقاتی، انواع معادن و… اشاره کرد. بهطورکلی مهمنرین کاربردهای این نوع هواکش عبارت است از: • استفاده در انواع محیطهای صنعتی، تجاری، اداری، تفریحی، مسکونی و… • استفاده در سیستمهای گرمایشی و سرمایشی و همچنین استفاده در انواع سیستمهای تهویه مطبوع • استفاده در سیستمهای حملونقل زیرزمینی و استفاده در برجهای خنککننده و سردخانهها • استفاده در انواع سولههای صنعتی • استفاده در دامداریها، گلخانهها، کارخانجات صنعتی و انواع کارگاههای تولیدی • استفاده در سیستمهای تاسیساتی و صنعتی و صنعت خودروسازی • استفاده در رستورانها، باشگاههای ورزشی و…تفاوت فن سانتریفیوژ و آکسیال از نظر کاربرد
همانطور که در کاربردهای این دو هواکش بیان کردیم، هریک در صنایع مختلفی بکار گرفته میشود. البته لازم به ذکر است که فن سانتریفیوژ در صنایع بزرگ کاربرد دارد و در سمت دیگر فن آکسیال در تمام صنایع کوچک و بزرگ قابل استفاده است. هنگام خرید فن سانتریفیوژ و آکسیال توجه به کاربرد آنها اهمیت بسیاری دارد و همین امر موجب میشود خرید خوب و مناسبی داشته باشید.
فرق فن سانتریفیوژ و آکسیال از نظر ساختار
بهطورکلی در فنهای آکسیال اگر امتداد شفت پروانه را تصور کنیم، یک محور ایجاد خواهد شد و چرخش پروانه و درنتیجه ورود و خروج هوا نیز در راستای همین محور انجام میگیرد. اما در سمت دیگر در فنهای سانتریفیوژ چنین امری صدق نمیکند و با کمک نیروی گریز از مرکز هوا را از یک سمت به داخل دستگاه میکشند و بعد با تغییر زاویه جریان، هوا را از دریچه خروجی به بیرون میدمند. این نکته را در نظر داشته باشید که این تغییر زاویه یا چرخش نیرویی به جریان خروجی میبخشد که به سبب آن فشار بیشتری ایجاد خواهد شد و باعث تفاوت فن سانتریفیوژ و آکسیال میشود.مقایسه فن سانتریفیوژ و آکسیال از نظر کانالکشی
از مهمترین تفاوت فن آکسیال و سانتریفیوژ از منظر کانال کشی است. فنهای آکسیال نیاز به کانالکشی ندارند و بدون حضور آنها میتوانند حجم زیادی از هوا را جابهجا کنند. اما در سمت دیگر فنهای سانتریفیوژ بدون کانالکشی هیچ فایدهای ندارند. به همین خاطر شما باید پیش از هرچیزی مشخص کنید که ساختمان موردنظرتان فضایی برای نصب کانال دارد یا خیر. جمعبندی در مطالب فوق به بررسی تفاوت فن سانتریفیوژ و آکسیال پرداختیم. همانطور که گفتیم پیش از خرید فن آکسیال و سانتریفیوژ، بهتر است تفاوت میان آنها را به خوبی دانست. فن گریز از مرکز که با نام فن سانتریفیوژ معرفی و شناخته میشود، از آشناترین انواع فن صنعتی است که شکل درامی دارد. چرخ این فن از یک توپی تشکیل شده است که تعدادی تیغه فن به آن اتصال دارد. پرههای فن در توپی به دو روش انحنای جلو یا منحنی رو به عقب قابل جایگذاری است. در فن سانتریفیوژ جریان هوا یا گازها از کنار چرخ فن وارد میشوند و بصورت ۹۰ درجه میچرخند تا به این ترتیب هنگام عبور از روی پرههای فن و خارج شدن، شتابدار شوند. لازم به ذکر است که این گروه از فنها برای افزایش حجم جریان هوا از انرژی جنبشی پروانهها کمک میگیرند. در سمت دیگر هواکش آکسیال نوعی دستگاه تهویه است که هوا داخل آن بصورت موازی با محور پروانه در جریان است. جالب است بدانید که راندمان این گروه از فنها ۷۰ تا ۸۰ درصد و در برخی مواقع حتی ۹۰ درصد است. این نوع فن با توجه به نوع طراحی انواع مختلفی دارد که از مهمترین آنها میتوان به فن آکسیال پروانهای یا فن ملخی، فن آکسیال پرهای و فن آکسیال لولهای یا اگزاست فن کانالی اشاره کرد. البته فن آکسیال از لحاظ هوادهی و انتقال جریان هوا نیز به دو گروه فن آکسیال کانالی خمیده به جلو و فن آکسیال کانالی خمیده به عقب تقسیم میشود.فن سانتریفیوژ یا فن گریز از مرکز، دستگاهی است که هوا را وارد مرکز impeller میکند و با چرخش تیغهها آن را ۹۰ درجه منحرف کرده و با فشار بالا از محفظه خارج میکند، به همین دلیل برای مقاومت در برابر فشارهای استاتیکی بالا مناسب است.
فن آکسیال (محوری) هوای ورودی را موازی با محور چرخش تیغهها انتقال میدهد، یعنی هوا بهصورت مستقیم از یک سمت وارد و از همان جهت خارج میشود، برخلاف فن سانتریفیوژ که هوا را با زاویه ۹۰ درجه تغییر مسیر میدهد.
فن سانتریفیوژ معمولاً در کاربردهایی که نیاز به فشار بالا و عبور هوا از کانالهای با مقاومت زیاد دارند استفاده میشود، در حالی که فن آکسیال برای جابهجایی حجم زیاد هوا در فضاهای باز یا مسیرهای کممقاومت کاربرد بهتری دارد.
اگر سیستم دارای کانالکشی طولانی یا نیاز به فشار بالاست، فن سانتریفیوژ گزینه بهتر است، اما برای تهویه مستقیم در فضاهای بزرگ و باز که نیاز به حجم بالای هوا دارد، فن آکسیال مناسبتر است.
فن آکسیال بهطور معمول ساختار سادهتر و مصرف انرژی کمتری دارد و نگهداری آن ساده است، در حالی که فن سانتریفیوژ با ساختار پیچیدهتر ممکن است مصرف و هزینه نگهداری بیشتری داشته باشد ولی در کاربردهای فشار بالا عملکرد بهتری ارائه میدهد.
